فاطمه علیزاده

چند وقتی است بازار حرف و حدیث ها در باب اجرای طرح دختر شایسته داغ شده است. انتخاب دختر شایسته در کشور ایران که داعیه دار نظام جمهوری اسلامی است، اذهان بسیاری را مشوش کرده و در جامعه ای که حجاب زنان در اولین نگاه به چشمت می آید؛ خیلی دور از ذهن بنظر میرسد. از نظر خیلی ها دختر شایسته با ملکه ی زیبایی معروف فرق چندانی ندارد... و پر واضح است که در ایران انتخاب ملکه ی زیبایی (با معیارهای خاص خودش) با اهداف کشورداری سازگار نیست!
در اسلام این معیارهای ظاهری نیستند که ارزش و مقام کسی را بالا یا پایین میبرند، چه آنکه آن فرد زن هم باشد و حیا و غرور و حرمت ذاتی در او به مراتب بیشتر از جنس مخالف (مردان) باشد.
چند وقت پیش از یکی از دوستان، شنیده‌هایش در مورد "دختر شایسته" را جویا شدم، با چهر ه ای بر افروخته و کلماتی کوبنده گفت: "محال است کسانی که میخواهند این طرح را اجرا کنند بتوانند به شعارهایشان عمل کنند. میگویند ما به ظاهر افراد اهمیت نمی دهیم، میگویند برایمان فقط موفقیتهای علمی و ازین چیزها مهم است، اما عمراً بتوانند افراد را بر این اساس انتخاب کنند...."
گفتیم دوست عزیز اینقدر هم نباید پر صلابت سخن راند که به حق باید اعتراف کرد که اگر مجریان امر بتوانند شعارهایشان را عملی کنند مزایایی در بر خواهد داشت، غیر قابل وصف....
بهترین حالت در این میان اینست که بتوان راه حلی یافت تا بشود معیارهای ایده آل را عملی کرد. در جریان اجرای چنین طرحی در کشورمان احتمالا اولین انگی که به کل قضیه میخورد این است که افراد برگزیده همه جهته مورد تائید گروه بررسی کننده هستند و هماهنگ با اهداف آنان و اگر کسان دیگری از هر طیف و یا گروه، به عنوان داوطلب شرکت کنند در همان مراحل اولیه فیلتر خواهند شد.
بهترین پیشنهاد برای اینکه از بروز چنین اتفاقی جلوگیری کنیم این است که کل طرح دختر شایسته یا نمونه را به عنوان یک طرح مشارکتی برگزار کنیم ؛ مشارکتی به این معنا که از شرکت افراد مختلف از هر طیف و گروهی و دسته ای در تمام مراحل کار بهره ببریم!به عنوان مثال هیئت داورانی که میخواهد به انتخاب افراد شایسته رای بدهد از طیف های مختلف جامعه ایران باشد از مذهبی و غیر مذهبی گرفته تا کم در آمد و پر در آمد و مابقی....
در مرحله بعد تمام دختران میتوانند اسنادی از تمام موفقیتهای خود اعم از علمی، هنری، ورزشی و... برای ستاد برگزار کننده ارسال کنند. نکته ی قابل تامل اینست که هنگامی که افراد اطمینان پیدا میکنند که در اجرای این مراسم هیچ حب و بغضی نسبت به عقاید گروه خاص وجود ندارد و اگر شما از هر گروهی که باشی احتمال انتخاب‌تان بالاست؛ مطمئنا تعداد آمار شرکت کنند‌گان بالا میرود و دیگر مختص افراد یا گروه خاصی نیست.
نکته ی بعدی در مورد بررسی‌هایی است که هیئت داوران انجام میدهند؛ هیئت داورانی که هیچ کدام از افراد شرکت کننده را نمیشناسند، حال یکسری از مدارک موفقیتهای افراد را پیش رو دارند، بدون ذکر نام و عکس افراد... در اینجاست که انتخابی که هیئت داوران انجام میدهد میتواند بسیار منصفانه و عاقلانه تر باشد. یعنی بدون اینکه پیش داوری یا ذهنیتی نسبت به هر یک از شرکت کنند‌گان داشته باشد، تنها آن ها را بر اساس موفقیتهای شان انتخاب میکند و هیچ عامل دیگری دخیل در انتخاب افراد نیست. و در آینده هم براحتی میتوانند پاسخگوی افرادی باشند که به عنوان شایسته ترین انتخاب نشده‌اند!در این میان قضیه ی دختر شایسته مجالی بود تا تاکید شود بر این نکته که زندگی بدون مشارکت برای جامعه ایرانی در آینده ای نه چندان دور بحرانهای اجتماعی جدی ای را به بار خواهد آورد...
نه تنها در این مساله بلکه در تمام شئون زندگی ایرانی و برای ساختن آینده ای روشن راهی جز افزایش مشارکت در امور اجتماعی نداریم!اما جدای از بحث دختر شایسته و اجرای چنین طرحی نکته ی جالبی که به ذهن میرسد این است که چرا دغدغه ی انتخاب فرد شایسته فقط در مورد دختران است؟ چرا طرحی بنام پسر شایسته نداریم... پسران شایسته‌اند و نیاز به شایسته ترین ندارند؟!... اصلا چرا در کشورمان طرحی بنام جوان شایسته ایرانی برگزار نمیشود بدون اینکه بر نوع جنسیت تاکید شود.
به امید آینده ای روشن برای ایران و جوان ایرانی....